Meditatie en Bewust Zijn

Het beoefenen van meditatie is niet meer dan een brug naar meditatief Zijn. Maar wat is dat en waarom zouden we mediteren? Elke meditatietechniek beoogt om ons menselijk systeem voor te bereiden op een staat van Zijn die als een kabbelend stroompje in en onder al onze activiteiten aanwezig is. Het effect is zo veelzijdig dat het bijna onmogelijk is om er eenduidig iets over te zeggen. Behalve dat meditatie een ontspannend en rustgevend effect heeft, zorgt het voor een veelheid aan positieve effecten op het gebied van onze psychische, emotionele en fysieke gezondheid.


Maar de werkelijke kern en betekenis ligt in het ervaren van het Hier en Nu. We hoeven ons vanuit onze ervaring maar een moment voor te stellen waarin we op vakantie werden overweldigd door prachtige natuur en we gevuld werden met een zoet, zacht geluksgevoel. Heel even waren we in het Hier en Nu en vielen alle beslommeringen even weg. Het lijkt erop dat we dus iets nodig hebben van buitenaf om tot dat gevoel, die ervaring te komen, maar niets is minder waar. Hoewel onze buitenwereld een functionele brug kan zijn voor een innerlijke ervaring en hoewel we het zeker ook nodig hebben om indrukken op te doen en te absorberen, is meditatie niet afhankelijk van dingen buiten ons. De eerste stap naar het ervaren van het Hier en Nu is simpelweg het hebben van Aandacht.

Concentratie is slechts een vorm van scherpe, gerichte aandacht en is een waardevolle basisvorm van Aandacht. Vervolgens is er een vorm van aandacht die gescheiden aandacht wordt genoemd. Dat kunnen we heel moeilijk maken maar feitelijk kunnen we het eenvoudig houden en bovendien op elk moment en in elke situatie toepassen. Het betekent dat we onze aandacht tegelijkertijd zowel naar onszelf (gewaarzijn van onszelf van binnenuit) als naar buiten richten. Het is belangrijk om ons daarbij bewust te worden van het verschil tussen “geen aandacht hebben” en “gescheiden aandacht” hebben. Het voelen van het verschil laat ons gaandeweg en steeds dieper de waarde en betekenis van deze vorm van aandacht zien. Er komt een punt waarop aandacht een min of meer stabiele aanwezige stroom blijft en we gaan merken hoe er kleine dingen veranderen. Onze reacties zullen bijvoorbeeld vertraagd of op momenten helemaal niet plaats vinden. In gesprekken met andere mensen kunnen we merken dat we bijvoorbeeld eigenlijk niet meer zo geïnteresseerd zijn in koetjes en kalfjes.
Meditatie is een staat van Zijn die niet alleen mens-eigen is maar er ook voor kan zorgen dat we een vollediger, bewuster, liefdevoller en echter mens worden; een mens zoals het oorspronkelijk is bedoeld.

Geschreven door Istvan Lichter